Niet iedereen wil cafeïne gebruiken om meer energie te krijgen tijdens het sporten. Sommige sporters trainen liever in de avond, zijn gevoelig voor stimulanten of zoeken een supplement dat focus en prestaties ondersteunt zonder een opgejaagd gevoel. Een pre workout zonder cafeïne kan dan een uitstekende keuze zijn. Deze supplementen zijn speciaal ontwikkeld om je training te ondersteunen zonder je slaap of hartslag onnodig te beïnvloeden. In deze gids bespreken we waar je op moet letten bij het kiezen van de beste cafeïnevrije pre workout en welke eigenschappen belangrijk zijn voor optimale prestaties in de sportschool.
Onze 3 beste pre workouts (zonder en met cafeïne) in één oogopslag
Krachtige pre-workout met o.a. beta-alanine, taurine en citrulline malaat. Ideaal als je een duidelijke boost en betere focus wilt, maar je cafeïne-inname beperkt wilt houden. Beschikbaar in meerdere frisse smaken en geschikt voor uiteenlopende sportdisciplines.
Bekijk de beste deal
Intensieve, volledig cafeïnevrije pre-workout met Fruitflow, beta-alanine, L-arginine en L-citrulline. Geeft een sterke spierpomp en betere doorbloeding zonder een opgejaagd gevoel, waardoor hij perfect is voor late workouts en sporters die geen stimulanten willen.
Bekijk de beste deal
Klassieke pre-workout met 3,4 g creatine, beta-alanine, 175 mg cafeïne en vitamine B-complex per portie. Zeer geschikt voor zware kracht- en teamsporttrainingen waarbij je extra explosiviteit, focus en uithoudingsvermogen nodig hebt.
Bekijk de beste dealDe 10 beste pre workouts (zonder en met cafeïne) review
XXL Nutrition – Blast! Pre Workout Zonder Cafeïne – Fruit Punch
XXL Nutrition Blast! Pre Workout is een krachtige pre-workout die speciaal is ontwikkeld om je training naar een hoger niveau te tillen. De formule bevat onder andere beta-alanine, taurine, citrulline malaat, AAKG en maltodextrine, zodat je met meer focus en uithoudingsvermogen aan je workout begint. De lijn is verkrijgbaar in meerdere smaken én in een variant zonder cafeïne, waardoor hij geschikt is voor sporters die hun cafeïne-inname willen beperken maar wel een duidelijke boost willen ervaren.
- Bevat bewezen ingrediënten zoals beta-alanine en citrulline malaat
- Verkrijgbaar in een cafeïnevrije variant
- 30 doseringen per pot, goede prijs-kwaliteitverhouding
- Geschikt voor verschillende sportdisciplines, van krachttraining tot sprinten
- Kan tintelingen geven door beta-alanine (niet door iedereen prettig ervaren)
- Smaak en zoetheid zijn persoonlijk en mogelijk even wennen
Optimum Nutrition ON Platinum PUMP Pre-Workout – Cafeïnevrij – Blauwe framboos
De Platinum PUMP Pre-Workout van Optimum Nutrition is een intensieve, maar volledig cafeïnevrije pre-workout voor sporters die wel een sterke pomp en betere doorbloeding willen, maar geen stimulanten. De combinatie van Fruitflow, beta-alanine, L-arginine en L-citrulline ondersteunt je training zonder dat je last hebt van een opgejaagd gevoel. Ideaal voor avondtrainers en iedereen die gevoelig is voor cafeïne.
- Volledig cafeïnevrije formule, ideaal voor late workouts
- Gefocust op pomp en doorbloeding dankzij L-arginine en L-citrulline
- Bekend merk met consistente kwaliteit
- Frisse blauwe framboossmaak
- Geen directe “stim”-boost door afwezigheid van cafeïne
- Pot bevat circa 20 porties, wat voor fanatieke sporters snel op kan zijn
Optimum Nutrition ON Platinum PUMP Pre-Workout – Cafeïnevrij – Citroen-limoen
Deze variant van de Platinum PUMP Pre-Workout biedt dezelfde cafeïnevrije formule als de blauwe framboos, maar dan in een frisse citroen-limoensmaak. Dankzij de mix van beta-alanine, L-arginine en L-citrulline ondersteunt het product een betere doorbloeding en spierpomp, zodat je meer uit je sets kunt halen zonder de rust en slaap te verstoren.
- Volledig cafeïnevrije pre-workout, ideaal voor gevoelige gebruikers
- Frisse citroen-limoensmaak als alternatief voor zoetere varianten
- Geschikt voor zowel kracht- als duursport
- Bekend merk met betrouwbare samenstelling
- Geen stimulerend effect, dus minder “kick” dan een cafeïnehoudende pre-workout
- Relatief beperkt aantal porties per pot
Optimum Nutrition Gold Standard Pre Workout Powder – Groene appel
Gold Standard Pre Workout van Optimum Nutrition is een klassieker onder de pre-workouts. Met creatine monohydraat, beta-alanine, 175 mg cafeïne en een vitamine B-complex krijg je een krachtige energie- en prestatieboost voor intensieve kracht- of teamsporttrainingen. De frisse groene appelsmaak maakt het drinken eenvoudig, zelfs vlak voor een zware sessie.
- Bevat creatine voor extra kracht en explosiviteit
- Vitamine B6 en B12 ondersteunen het energiemetabolisme en verminderen vermoeidheid
- Getest op verboden stoffen, geschikt voor serieuze sporters
- Beschikbaar in meerdere populaire smaken
- Relatief hoog cafeïnegehalte, niet geschikt voor iedereen
- Niet ideaal voor late avondtrainingen door de stimulanten
OstroVit Pump Pre Workout Formula 300 g – Lemon
OstroVit Pump Pre Workout is ontwikkeld om je prestaties en uithoudingsvermogen tijdens zware trainingen te ondersteunen. Met ingrediënten als AAKG, citrulline malaat en beta-alanine richt deze formule zich op een sterke pomp en een verbeterde doorbloeding van de spieren. De frisse citroensmaak en het ontbreken van toegevoegde suikers maken dit product een interessante keuze voor sporters die op hun calorie-inname letten.
- Gericht op pomp en prestaties dankzij AAKG en citrulline malaat
- Zonder toegevoegde suiker
- Geschikt voor zowel kracht- als duursporters
- Goede prijs-kwaliteitverhouding voor 300 g inhoud
- Bevat cafeïne, dus niet volledig stimulantvrij
- Kan typische beta-alanine-tintelingen veroorzaken
Optimum Nutrition Gold Standard Pre Workout Powder – Watermeloen
Deze Gold Standard Pre Workout in watermeloensmaak biedt dezelfde krachtige combinatie van creatine, beta-alanine, cafeïne en B-vitamines als de andere varianten. De smaak is wat fruitiger en zoeter, wat veel gebruikers prettig vinden. Dankzij de geteste formule en het betrouwbare merk is dit een veilige keus voor sporters die maximale energie en focus zoeken vóór een zware training.
- Sterke energieboost door 175 mg cafeïne per portie
- Creatine ondersteunt kracht en explosiviteit
- Vitamine B-complex helpt vermoeidheid te verminderen
- Watermeloensmaak valt bij veel gebruikers in de smaak
- Niet geschikt voor wie cafeïne wil vermijden
- Kan te intens zijn voor beginners of gevoelige gebruikers
Optimum Nutrition Gold Standard Pre Workout Powder – Fruit Punch
De Fruit Punch-variant van Gold Standard Pre Workout richt zich op dezelfde doelgroep: sporters die een krachtige, allround pre-workout zoeken. Creatine voor kracht, beta-alanine voor uithoudingsvermogen en een flinke dosis cafeïne voor focus en energie: hiermee ben je klaar voor zware krachttraining of intensieve team- en duursporten. De fruitige smaak maakt het een gemakkelijk drinkbare pre-workout.
- Complete formule met creatine, cafeïne en vitamines
- Ideaal voor intensieve kracht- en intervaltraining
- Getest op verboden stoffen voor extra gemoedsrust
- Fruit Punch-smaak is populair bij veel gebruikers
- Hoge cafeïne-inname als je ook koffie of energydrinks gebruikt
- Niet aanbevolen voor beginners of mensen met hart-/slaapproblemen
BioTechUSA Supernova – Suikervrije Pre-Workout Poeder – Perzik
BioTechUSA Supernova is een geconcentreerde, suikervrije pre-workout voor sporters die een intense boost zoeken. De formule combineert gemicroniseerde creatine met een hoge dosis cafeïne en diverse andere actieve ingrediënten om focus, kracht en uithoudingsvermogen te ondersteunen. Dankzij de suikervrije samenstelling past Supernova goed binnen een calorie- of koolhydraatbewust voedingspatroon.
- Suikervrije formule, ideaal bij cut- of dieetfases
- Bevat gemicroniseerde creatine voor betere opname
- Hoge cafeïneboost voor maximale focus en energie
- Verkrijgbaar in meerdere smaken, waaronder perzik
- Hoge cafeïne-inname kan bijwerkingen geven (onrust, hartkloppingen)
- Niet geschikt voor gevoelige gebruikers of late avondtraining
Cafeïne Tabletten 200 mg – Vit4ever – 500 tabletten
Deze cafeïnetabletten van Vit4ever zijn een eenvoudige manier om je eigen “pre-workout” samen te stellen. Met 200 mg watervrije cafeïne per kleine tablet krijg je ongeveer de hoeveelheid van twee koppen koffie in één keer binnen. De tabletten zijn vegan, vrij van ongewenste toevoegingen en bieden een praktische jaarvoorraad voor wie regelmatig een cafeïneboost wil gebruiken vóór training of tijdens drukke dagen.
- Zeer hoog gedoseerd: 200 mg cafeïne per tablet
- 500 tabletten, dus een lange voorraad
- Vegan en zonder overbodige toevoegingen
- Flexibel te combineren met andere supplementen
- Geen extra pre-workoutingrediënten zoals beta-alanine of citrulline
- Hoge dosis kan te sterk zijn voor beginners
Cafeïne + L-Theanine hoge dosis – 150 tabletten
Deze combinatie van cafeïne en L-theanine is ideaal voor sporters die wel de stimulerende werking van cafeïne willen, maar zonder de onrust of “jitters”. L-theanine, afkomstig uit groene thee, staat bekend om zijn kalmerende effect en kan de scherpe randjes van cafeïne verzachten. Daardoor is dit supplement een interessante optie als pre-workout voor wie vooral focus en mentale helderheid wil verbeteren.
- Gebalanceerde combinatie van cafeïne en L-theanine
- Geschikt als milde pre-workout of focus-supplement
- 100% vegan en zonder kunstmatige toevoegingen
- Compact formaat, makkelijk mee te nemen
- Geen klassieke pre-workout met pomp-ingrediënten
- Werking van L-theanine kan per persoon verschillen
Waar je op moet letten bij het kopen van de beste pre-workout zonder cafeïne
Een goede cafeïnevrije pre-workout kiezen vraagt om nét wat meer oplettendheid dan een gewone pre-workout. Je mist namelijk het directe ‘kick’-effect van cafeïne, dus de kwaliteit van de overige ingrediënten wordt des te belangrijker.
Doel van de pre-workout: wat wil je precies bereiken?
Denk eerst na over je trainingsdoel, want dat bepaalt grotendeels welke formule het beste bij je past.
- Wil je vooral meer kracht en explosiviteit in je krachttraining?
Let dan extra op ingrediënten als creatine, beta-alanine en mogelijk nitraten (bijvoorbeeld uit rode biet). - Wil je meer uithoudingsvermogen en minder verzuring?
Kijk dan naar beta-alanine, L-citrulline, L-arginine en elektrolyten voor een betere doorbloeding en hydratatie. Als je daarnaast veel loopt of rent, kunnen goede hardloopschoenen je belasting op spieren en gewrichten verder verminderen. - Wil je vooral betere focus en “mind-muscle connection” zónder cafeïne?
Dan zijn stoffen als tyrosine, rhodiola rosea, theanine (zonder cafeïne-combo werkt het rustgevend en focusverhogend) en soms adaptogenen interessant.
Hoe beter een product aansluit op jouw doel, hoe groter de kans dat je het verschil daadwerkelijk merkt in de sportschool.
Belangrijke werkzame ingrediënten in cafeïnevrije pre-workouts
Omdat je cafeïne overslaat, moeten andere ingrediënten het werk doen. Let met name op het volgende:
L-citrulline (of citrulline-malaat)
L-citrulline ondersteunt de stikstofmonoxideproductie, wat zorgt voor een betere doorbloeding en pomp tijdens je training.
- Een effectieve dosis voor pre-workouts ligt vaak rond 6–8 gram citrulline-malaat (of 3–5 gram pure L-citrulline).
- Producten met slechts 1–2 gram zitten meestal te laag gedoseerd om echt verschil te maken.
Beta-alanine
Beta-alanine kan helpen om verzuring uit te stellen, vooral bij intensieve inspanningen van 1–4 minuten (bijvoorbeeld zware sets, HIIT, CrossFit).
- Typische effectieve dosering: 3–6 gram per dag, vaak opgesplitst in meerdere innames vanwege het bekende ‘tintelende’ gevoel (paresthesie).
- In pre-workout zit meestal 2–3,2 gram per portie; dat is prima als onderdeel van een dagelijkse inname.
Creatine
Niet alle pre-workouts bevatten creatine, maar het is een van de meest onderzochte en effectieve supplementen voor kracht en explosiviteit.
- Een onderhoudsdosering van 3–5 gram creatine monohydraat per dag is normaal.
- Als je al een losse creatine gebruikt, is een pre-workout zonder creatine ook prima; zo houd je de controle over je totale inname.
Nitraten (bijv. uit rode biet)
Nitraatrijke ingrediënten, zoals rodebietpoeder, kunnen bijdragen aan een betere doorbloeding, uithoudingsvermogen en efficiënt gebruik van zuurstof.
- Let erop dat het niet alleen ‘rode biet’ op het etiket is, maar liefst ook de hoeveelheid nitraat (of een gestandaardiseerd extract).
Focus-ingrediënten zonder stimulantia
Voor mentale scherpte zónder cafeïne zijn dit interessante opties:
- L-tyrosine: ondersteuning van focus en alertheid, vooral bij langere of zwaardere sessies.
- Rhodiola rosea (adaptogeen): kan helpen bij stressadaptatie en mentale veerkracht.
- Theanine: werkt ontspannend maar kan ook de focus ondersteunen; met cafeïne geeft het een “clean” gevoel, maar ook solo kan het nuttig zijn als je gespannen bent voor zware trainingen.
Let op het totale ‘stimulerende profiel’ (niet alleen cafeïne)
Cafeïnevrij betekent niet altijd volledig stimulantvrij. Er kunnen nog steeds andere stoffen in zitten met een stimulerend effect, zoals:
- Synefrine (bittere sinaasappel)
- Yohimbine
- Higenamine of vergelijkbare stoffen
Als je cafeïne mijdt vanwege hartkloppingen, bloeddruk, angstklachten of slaapproblemen, dan wil je waarschijnlijk óók voorzichtig zijn met dit soort ingrediënten. Controleer daarom altijd het volledige etiket.
Zuiverheid, transparantie en ‘propietary blends’
Veel pre-workouts gebruiken “propietary blends”: een mix van ingrediënten waarvan alleen de totale hoeveelheid wordt vermeld, maar niet de exacte dosis per stof.
- Dit maakt het lastig te beoordelen of de ingrediënten klinisch effectief zijn gedoseerd.
- Geef de voorkeur aan producten waar per ingrediënt de exacte hoeveelheid wordt vermeld.
- Hoe transparanter een fabrikant is, hoe beter je de kwaliteit kunt inschatten.
Let ook op onnodig veel kleurstoffen, kunstmatige zoetstoffen en vulstoffen. Die doen niets voor je prestaties en kunnen bij hoge inname bij sommige mensen maag- of darmklachten geven.
Smaak, oplosbaarheid en gebruiksgemak
Een pre-workout kan nog zo goed samengesteld zijn; als hij smerig smaakt of slecht oplost, laat je hem op termijn staan. Let daarom op:
- Oplosbaarheid in water (klontvorming, schuim, residu op de bodem)
- Smaak (te zoet, te chemisch, of juist neutraal als je dat fijner vindt)
- Aanbevolen hoeveelheid water (voor de smaak en voor je maag)
Veel merken bieden proefverpakkingen; dat kan nuttig zijn om eerst smaak en verdraagzaamheid te testen.
Veiligheid, etikettering en keurmerken
Veiligheid staat voorop, zeker bij pre-workouts. Controleer daarom:
- Of het product gemaakt is in een gecertificeerde fabriek (bijv. GMP, HACCP).
- Of er onafhankelijke tests zijn vermeld (bijvoorbeeld op zware metalen, contaminanten).
- Of het geschikt is voor jou als je medicatie gebruikt of gezondheidsproblemen hebt (raadpleeg bij twijfel altijd een arts).
Voor wedstrijdsporters kunnen extra keurmerken (bijv. dopingvrij, Informed-Sport) relevant zijn. Voor extra ondersteuning buiten je supplementen om kunnen hulpmiddelen zoals een foam roller of een krachtige massage gun helpen bij herstel en blessurepreventie.
Dosering, timing en stapelen met andere supplementen
Kijk goed naar:
- Aangeraden dosering per dag (en per lichaamsgewicht als dat wordt vermeld).
- Of je de portie eventueel kunt splitsen (handig bij gevoeligheid voor beta-alanine of maagklachten).
- Hoe het product zich verhoudt tot je andere supplementen (bijv. losse creatine, rodebietsap, elektrolyten).
Voor de meeste cafeïnevrije pre-workouts geldt: innemen ongeveer 30–45 minuten vóór je training, met voldoende water. Als je thuis traint kan het handig zijn om je schema te combineren met materiaal zoals een set verstelbare dumbbells, zodat je eenvoudig verschillende oefeningen en intensiteiten kunt afwisselen.
Waarom je deze koopgids kunt vertrouwen
Deze gids is opgebouwd als een combinatie van wetenschappelijk onderbouwde uitgangspunten en praktijkervaring vanuit de fitness- en supplementenwereld. In plaats van uit te gaan van marketingclaims, ligt de focus op ingrediënten en doseringen waar in de sportvoedingsliteratuur herhaaldelijk naar wordt verwezen.
Focus op ingrediënten in plaats van merknaam
In de wereld van pre-workouts is de merknaam vaak luidruchtiger dan de inhoud. Deze koopgids draait dat bewust om:
- De nadruk ligt op werkzame stoffen (zoals citrulline, beta-alanine, creatine, nitraten), niet op hippe productnamen.
- Er wordt gekeken naar doseringen die in studies of praktijkervaring als effectief worden gezien, in plaats van naar minimale “label doseringen” die vooral marketing dienen.
- Er wordt onderscheid gemaakt tussen echte stimulerende stoffen en mildere focus-ondersteunende ingrediënten, zodat je gericht kunt kiezen op basis van gevoeligheid en gezondheid.
Door zo te werken kun je elk willekeurig product beter beoordelen, in plaats van je blind te staren op één “beste” merk.
Ervaring met verschillende typen gebruikers
Cafeïnevrije pre-workouts worden om uiteenlopende redenen gekozen, en die verschillen zijn meegenomen in deze gids:
- Sporters die gevoelig zijn voor cafeïne (hartkloppingen, nervositeit, slecht slapen).
- Mensen die in de avond trainen en hun slaapkwaliteit willen beschermen.
- Atleten die al veel cafeïne binnenkrijgen via koffie, energiedrank of vetverbranders, en niet nog extra willen stapelen.
- Beginners die wél ondersteuning willen, maar nog geen sterke stimulantia durven of willen gebruiken.
De criteria en tips zijn zo geformuleerd dat ze toepasbaar zijn voor al deze groepen, met waar nodig nuances (zoals bij het vermijden van andere stimulantia dan cafeïne).
Kritische blik op marketing en ‘wonderclaims’
Er zijn talloze pre-workouts die spectaculaire beloftes doen, zeker als het gaat om vetverlies, extreme spiergroei of “instant pump 10x”. In deze gids is bewust:
- Geen ruimte gemaakt voor onrealistische claims (“droog in 2 weken”, “10 kg spier in 1 maand”).
- Gelet op de rol van leefstijl (training, voeding, slaap) als basis, met pre-workout als aanvulling – niet als wondermiddel.
- De nadruk gelegd op wat je realistisch mag verwachten van een goed gedoseerde cafeïnevrije pre-workout: iets meer focus, betere doorbloeding, mogelijk iets meer kracht/uithoudingsvermogen bij consequent gebruik van bepaalde ingrediënten (zoals creatine en beta-alanine).
Door de verwachtingen nuchter te houden, wordt de kans kleiner dat je teleurgesteld raakt of onnodig dure producten blijft kopen. Voor spierherstel en groei blijft voeding belangrijk, waarbij een passend eiwitpoeder voor spieropbouw een handige aanvulling kan zijn op je dagelijkse voeding.
Praktische toepasbaarheid in de sportschool
Naast theorie is er veel aandacht voor de praktische kant:
- Welke ingrediënten merk je vooral bij krachttraining, welke meer bij duursport of HIIT?
- Hoe voorkom je dat je te veel van hetzelfde inneemt (bijvoorbeeld dubbele creatine of overmatige stimulanten)?
- Waar let je op als je vaak tot laat traint en toch goed wilt slapen?
Het doel is dat je na het lezen van deze gids zélf etiketten kunt lezen, producten kunt vergelijken en een weloverwogen keuze maakt. Je hoeft dan niet te vertrouwen op één review of één influencer; je kunt de logica achter de samenstelling begrijpen.
Veelgestelde vragen over cafeïnevrije pre-workouts
Geeft een pre-workout zonder cafeïne wel echt een merkbaar effect?
Ja, mits het product goed is samengesteld en degelijk gedoseerd. Het effect is vaak subtieler dan bij een zware cafeïnebom: je voelt minder “jitters” of hyperactiviteit, maar merkt wél vaak betere doorbloeding (pomp), wat meer uithoudingsvermogen en soms een verbeterde focus. Vooral citrulline, beta-alanine, creatine en nitraten kunnen hier aantoonbaar aan bijdragen. Verwacht geen magisch effect, maar eerder een “net dat beetje extra” bovenop een solide training en voeding.
Is een cafeïnevrije pre-workout gezonder dan een met cafeïne?
Dat hangt af van jouw situatie. Voor mensen die gevoelig zijn voor cafeïne, snel last hebben van hartkloppingen, angstgevoelens, hoge bloeddruk of slaapproblemen, is een cafeïnevrije optie doorgaans een veiligere en comfortabelere keuze. Ook als je al veel cafeïne uit koffie of energiedrank binnenkrijgt, kan het verstandiger zijn om in je pre-workout voor cafeïnevrij te gaan. Heb je geen klachten en gebruik je cafeïne met mate, dan is een pre-workout met cafeïne niet per definitie ongezonder – maar cafeïnevrij geeft je meer controle en minder kans op overdosering.
Kan ik een cafeïnevrije pre-workout combineren met koffie?
Dat kan, maar doe het bewust. Een cafeïnevrije pre-workout levert meestal geen extra stimulanten (of in elk geval geen cafeïne), dus in theorie kun je er een kop koffie naast drinken voor wat extra alertheid. Let wel op:
- Tel je totale cafeïne-inname van de dag op (koffie, thee, energiedrank, cola, eventueel vetverbranders).
- Houd rekening met je trainingstijd: koffie laat op de avond kan je slaap beïnvloeden.
- Als je juist voor cafeïnevrij kiest om je zenuwstelsel te ontzien, is het contraproductief om toch veel koffie te blijven drinken rond je training.
Is een cafeïnevrije pre-workout geschikt voor beginners?
In veel gevallen juist wél. Beginners hebben vaak nog geen hoge tolerantie voor stimulantia en kunnen heftig reageren op hoge doseringen cafeïne. Een goed samengestelde, cafeïnevrije pre-workout kan:
- Een milde ondersteuning geven zonder overdreven hartslag of zenuwachtigheid.
- Helpen om een betere focus en pomp te ervaren, wat motiverend kan werken.
Wel blijft gelden: haal het grootste deel van je progressie uit training, techniek, voeding en herstel. Zie een pre-workout als een hulpmiddel, niet als fundament. Wie plantaardig eet, kan daarnaast veel hebben aan een passend plantaardig eiwitpoeder om de eiwitinname op peil te houden.
Wanneer neem ik een cafeïnevrije pre-workout in voor het beste effect?
Over het algemeen is 30–45 minuten vóór je training een goede richtlijn. Dat geeft de meeste ingrediënten de tijd om opgenomen te worden en hun werk te doen. Bij sommige stoffen (zoals creatine en beta-alanine) maakt het precieze innamemoment minder uit, zolang je ze maar dagelijks of zeer regelmatig binnenkrijgt. Drink de pre-workout met voldoende water en test eerst met een halve portie als je gevoelig bent voor bijvoorbeeld beta-alanine-tintelingen of maagklachten.
